Schemat kościołów krzyżowo - kopułowego

Schemat kościoła krzyżowo kopułowego ma się następująco. Kopuła jest na pendentywach lub trompach czterema lub ośmioma podporami. Kopuła główna jest flankowana czterema lub więcej kopulami bocznymi. Kopula występuje między sklepieniami kolebkowymi. Lub jeśli sklepienie jest krzyżowe to między nim. Wysokość tamburów jest zróżnicowana . Architekci mieli różne sposoby zróżnicowania planów, W kościołach krzyżowo kopułowych empora znajdowała się we wschodniej części budynku. Występuje apsyda która jest na ogół wyodrębniona . Kościół ten posiada dwa aneksy które mają charakter zakrystii (protesis i diakonikon).. Występują liczne przedsionki. Gzymsy są bardzo wydatne . We wnętrzach umieszczane są ślepe arkady dla dekoracji. Okna są biforyjne i triforyjne ( czyli dwu i truj dzielne).W oknach zamiast szyb występują transenny czyli płyty przezroczowe. Budynki tworzone są z cegły ( w szczególności jeśli chodzi o budownictwo w Konstantynopolu). Przykładem może być ty kościół świętego Pantalejmona w Narezi ( Macedonia) który pochodzi z tysiąc sto sześćdziesiątego czwartego roku.