Kościoły kopułowe na planie krzyża

Budowane były według wzorów jakie wyznaczał tak piękny i niesamowity budynek jak mauzoleum Galli Placydi a Rawennie ( tamtejszymi mozaikami zachwycał się takki sławny artysta malarz jak Gustaw Klimt, założyciel Wiedeńskiej Secesji) Kościoły tak jak już to często bywało powstawały na planie greckiego równoramiennego krzyża. Zalicza się je również do budowli na planie centralnym. Wspaniałym przykładem może być wybudowany w Konstantynopolu kościół świętych Apostołów po pięciu kopulach o tej samej wysokości co było nie lada wyczynem. Niestety ta budowla nie przetrwała do dzisiejszych czasów gdyż została zburzona. Przez dodanie w części zachodniej jeszcze jednej ( szóstej ) kopuły można było zmienić plan budynku. I tak z krzyża równoramiennego ( greckiego) stworzony mógł być krzyż łaciński. Bazylika kopułowa i kościół krzyżowo -kopułowy to ostatnie owe rozwiązanie jakie wprowadzone zostały w kulturze przedchrześcijańskiej. Przykładem budowli centralnej o wielkie kopule i dołączonych do niej dwóch półkopułach była Hagia Sophia, teraz niestety przekształcony na meczet.